W naszej praktyce często spotykamy się z pytaniami dotyczącymi odpowiedzialności za długi współmałżonka. Zazwyczaj pytania dotyczą sytuacji, w jakiej jeden z małżonków zaciąga zobowiązanie, np. umowę pożyczki albo kredytu, bez zgody i wiedzy drugiego z małżonków. O całej sprawie mąż albo żona dowiaduje się zazwyczaj przypadkowo. Najczęściej wiedza o ukrywanych zobowiązaniach współmałżonka nabywana jest podczas codziennych prac domowych (np. sprzątanie) albo po śmierci zadłużonego męża/żony.

Każda z osób wstępujących w związek małżeński musi wiedzieć, że ewentualny upadek finansowy męża albo żony może pociągnąć w dół całą rodzinę. Warto w tym kontekście wiedzieć jak wygląda odpowiedzialność za długi małżonka. Nawet więcej, co zrobić, żeby nie odpowiadać za długi męża albo żony.

Kredyt małżeński. Kilka możliwych wariantów.

Porządkowo przytoczymy 3 możliwe konfiguracje, jakie mogą wystąpić w małżeństwie przy zaciąganiu zobowiązań:

  1. umowę zawierają oboje małżonkowie (oboje składają swoje podpisy na umowie jako współpożyczkobiorcy/współkredytobiorcy);
  2. umowę zawiera jeden z małżonków za zgodą drugiego małżonka;
  3. umowę zawiera tylko jeden z małżonków bez zgody drugiego małżonka.

Małżeństwo a odpowiedzialność za długi. Dług bez zgody małżonka.

Jeżeli umowa kredytu/pożyczki zaciągnięta została przez obojga małżonków, to bez wątpienia odpowiadają oni nie tylko majątkiem wspólnym, ale również majątkami odrębnymi.

Gdy zdarzy się sytuacja, w jakiej umowę kredytu/pożyczki podpisuje jeden z małżonków, a drugi tylko wyraża na zaciągnięcie zobowiązania zgodę, to wówczas odpowiedzialność ograniczona jest do majątku wspólnego oraz do majątku osobistego tego z małżonków, który złożył podpis na umowie.

Jeśli umowa kredytu/pożyczki zawierana jest tylko przez jednego z małżonków bez zgody drugiego, to wówczas odpowiedzialność za jej wykonanie ponosi tylko małżonek ją podpisujący. Od tej zasady są jednak wyjątki, o czym poniżej.

DARMOWA KONSULTACJA ODDŁUŻENIOWA W SPRAWACH KREDYTÓW I POŻYCZEK
Dostałeś z sądu nakaz zapłaty? Chcesz wstrzymać komornika lub firmę windykacyjną?
Nasz prawnik bezpłatnie ustali czy masz możliwość skutecznego oddłużenia oraz jak możemy Ci pomóc.
Kliknij w przycisk poniżej. Wypełnij formularz i wyślij zgłoszenie. Oddzwonimy.
DARMOWA KONSULTACJA

Jak stanowi art. 30 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej KRiO), oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny. Jeśli pożyczki albo kredyty zaciągane były przez współmałżonka np. na zakup alkoholu czy uczestnictwo w grach hazardowych to nie mogą mogą być traktowane jako zobowiązania, które mają spełniać potrzeby rodziny. W takich sytuacjach za długi odpowiedzialność ponosi jedynie małżonek zaciągający zobowiązanie.

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Art. 30.

§ 1. Oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania
zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych
potrzeb rodziny.
§ 2. Z ważnych powodów sąd może na żądanie jednego z małżonków
postanowić, że za powyższe zobowiązania odpowiedzialny jest tylko ten małżonek,
który je zaciągnął. Postanowienie to może być uchylone w razie zmiany okoliczności.
§ 3. Względem osób trzecich wyłączenie odpowiedzialności solidarnej jest
skuteczne, jeżeli było im wiadome.

W literaturze prawniczej i orzecznictwie sądów powszechnych dominuje pogląd, zgodnie z którym przyjmuje się, że za zwykłe potrzeby rodziny należy uznać w szczególności: zakupy w normalnych ilościach artykułów żywnościowych i odzieżowych, drobnych przedmiotów urządzenia domowego, opłaty z tytułu korzystania z gazu i energii elektrycznej, wydatki na naprawę i konserwację urządzeń domowych oraz na leczenie.

Nawet Sąd Najwyższy, w jednym ze swoich istotnych w tym zakresie orzeczeń pokusił się o definicję zobowiązań zaciągniętych na zaspokojenie zwykłych potrzeb rodziny, określając, że są to zobowiązania, które odnoszą się do normalnych codziennych potrzeb rodziny, wymagających bezwzględnie zaspokojenia bez potrzeby podejmowania przez małżonków specjalnych decyzji.

Dług bez zgody zgody małżonka (żony lub męża)

Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z jego wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z przysługujących mu prawa autorskich i pokrewnych, praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy. Z powyższego wynika, iż możliwość zaspokojenia się przez wierzyciela jest znacznie ograniczona, jeżeli za zobowiązania odpowiada tylko małżonek je zaciągający.

Jako przestrogę chcemy wskazać, że wierzyciel dysponujący tytułem wykonawczym (np. prawomocny nakaz zapłaty czy prawomocny wyrok zasądzający świadczenie na jego rzecz z nadaną klauzulą wykonalności), może złożyć w sądzie wniosek o ustanowienie pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej, o ile wykaże, iż dokonanie takiego podziału jest jedynym wyjściem, aby dłużnik spłacił dług.

Co zrobić, żeby nie odpowiadać za długi męża albo żony?

Brak odpowiedzialności za długi męża albo żony jest możliwy. Nie dzieje się to jednak samodzielnie. Zgodnie z przepisami z chwilą zawarcia związku małżeńskiego powstaje pomiędzy małżonkami wspólnota majątkowa małżeńska. Jest nazywana zasadą niepodzielnej ręki. W tym sensie, że każdy z małżonków jest niepodzielnie właścicielem rzeczy wchodzącej w skład majątku wspólnego.

Z długami jest jednak inaczej, co wyraźnie opisaliśmy powyżej. Inaczej będzie wyglądała sytuacja, kiedy małżonkowie zawrą umowę rozdzielności majątkowej. Można takiej czynności dokonać wyłącznie przed notariuszem. Możliwe jest również ustanowienie rozdzielności majątkowej przed sądem, ale trzeba podać powody. Co ważne jednak, ustanowienia rozdzielności majątkowej przed sądem można dokonać nawet z datą wsteczną!

Chcesz dowiedzieć się więcej czym jest intercyza małżeńska? Temat opisaliśmy szeroko na naszym blogu w artykule: Intercyza a rozdzielność majątkowa – czym jest i czy chroni przed długami małżonka?

Gdzie szukać pomocy prawnej?

W Kancelarii EUROLEGE od wielu lat pomagamy małżonkom, w których życiu nastąpiły negatywne skutki związane z długami. Niejednokrotnie walka toczy się o nieruchomość mieszkalną. Egzekucja z nieruchomości potrafi bardzo dużo namieszać nie tylko w życiu samych małżonków, ale także członków ich najbliższej rodziny. Głównie dzieci i rodziców.

Nierzadko spotyka się sytuacje, w których przedmiotem licytacji staje się dom rodzinny. Sytuacja nie do pozazdroszczenia. Jednak w Kancelarii EUROLEGE zajmujemy się także i takimi sprawami. Nawet na etapie postępowania egzekucyjnego blokujemy komornika i odzyskujemy zabrane pieniądze albo zwracamy się o odszkodowanie w związku z wadliwie prowadzoną egzekucją.

Masz sprawę w sądzie albo u komornika? Skorzystaj z naszej bezpłatnej analizy swojej sytuacji. Nasz prawnik ustali jakie masz możliwości oddłużenia i jak możemy Ci pomóc.

Skontaktuj się z nasza Kancelarią jeszcze dzisiaj:


4.4/5 - (44 votes)

Kategorie: Porady dla dłużników Wzory i przydatne pisma

O Autorze

Tomasz Gabrylewicz

Doświadczony prawnik, autor licznych publikacji prawniczych, w tym naukowych. Wieloletni działacz w sektorze NGO. Ekspert prawa bankowego, praktyk w sprawach cywilnych przeciwko instytucjom finansowym.

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Komentarze

Elżbieta pisze:

Zmarł mi mąż zostawił 4000 tysiące długu w Banku ja mam rete rodzinną co zrobić żeby uniknąć spłaty ja jestem niepełnosprawna w stopniu znacznym i nie mogę sama egzystować

Avatar photo Kancelaria EuroLege pisze:

Dzień dobry Pani Elżbieto. Zajmujemy się pomocą w oddłużaniu. Jeszcze dzisiaj napiszemy do Pani maila z prośbą o dodatkowe informacje. Prosimy o stałe monitorowanie swojej skrzynki mailowej. Również w folderze SPAM.
Jednocześnie wskazujemy, że mamy specjalną usługę dedykowaną do tego rodzaju spraw. Więcej informacji na jej temat znajdzie Pani tutaj: https://klient.eurolege.pl

Kamila pisze:

Witam mam pytanie co w sytuacji gdy przyszły współmałżonek z którym planuje wziąść ślub cywilny ma długi i ogłoszoona upadłość konsumencka
Czy przed zawarciem małżeństwa dobrze jest podpisać rozdzielność majątkowa i czy będzie mnie ona chronić w razie gdy przyszły mąż umrze

Avatar photo Kancelaria EuroLege pisze:

Dzień dobry Pani Kamilo. W sytuacji, gdy zna Pani taką przeszłość swojego przyszłego męża to oczywiście lepiej jest zawrzeć przed wstąpieniem w związek małżeński umowę rozdzielności majątkowej. Co do zasady, ponieważ nie znamy Pani sytuacji.

Magda pisze:

Dzień dobry, miałam linię kredytową na swoją firmę, mąż na umowie podpisał, że wyraża zgodę, nie był współkredytobiorcą. Miałam problemy, umowa została wypowiedziana, dług kupiło Intrum, jest komornik. Wszczął też postępowanie przeciwko mężowi. Czy u niego też może zająć wynagrodzenie i konta? Czy jest szansa żeby jakoś to z Intrum dogadać? Pomimo wpłat komornikowi dalej bardzo drążą. Jestem w rozsypce, proszę o pomoc.

Avatar photo Kancelaria EuroLege pisze:

Dzień dobry Pani Magdo. Zajmujemy się pomocą w oddłużaniu. Jeszcze dzisiaj napiszemy do Pani maila z prośbą o dodatkowe informacje. Prosimy o stałe monitorowanie swojej skrzynki mailowej. Również w folderze SPAM.
Jednocześnie wskazujemy, że mamy specjalną usługę dedykowaną do tego rodzaju spraw. Więcej informacji na jej temat znajdzie Pani tutaj: https://klient.eurolege.pl

Edyta pisze:

Witam,
Mam pytanie , czy również odpowiadam za długi męża, jeśli nie podpisywałam żadnej umowy? ( Nie mamy rozdzielności majątkowej). Obawiam się ,iż będę musiała je spłacać. Czy mogę starać się o rozdzielność sądownie? Majątku wspólnego także nie mamy. Czy komornik może zablokować mi konto?

Avatar photo Kancelaria EuroLege pisze:

Dzień dobry Panie Edyto. Nie odpowiada pani za długi męża za wyjątkiem sytuacji, gdyby maź zaciągał długi w celu zaspokojenia wspólnych potrzeb (celów) rodziny.

Lucyna pisze:

Witam Pana.
Mam na imię Lucyna,mam 60 lat, od października będę na emeryturze. Nie mam z mężem rozdzielczości majątku, ponieważ mąż nie chce iść ze mną podpisać dokumentów. Za moment będzie miał dług w wysokości 260 000. Nie będzie on w stanie spłacić tego długu. Moje pytanie: co mam zrobić, żeby komornik , czy ktokolwiek inny nie ściągał tej należności z moich pieniędzy ?
Bardzo się tego boję, bo nie chcę zostać na stare lata bez pieniędzy i wylądować na ulicy.
Pozdrawiam Lucyna

Avatar photo Kancelaria EuroLege pisze:

Dzień dobry Pani Lucyno. Ewidentnie należałoby porozmawiać z prawnikiem i zobaczyć jakie możliwości działania Pani przysługują. Zajmujemy się również udzielaniem porad prawnych. Dlatego jeszcze dzisiaj napiszemy do Pani maila z prośbą o dodatkowe informacje. Prosimy o stałe monitorowanie swojej skrzynki mailowej. Również w folderze SPAM.

Aleksandra pisze:

Dzień dobry ,mam pytanie jak mogę uchronić męża od spłaty za moje długi które wynikają zaciągniętych kredytów bez wiedzy męża?? Ja pracuję i mam umowę na czas nieokreślony pewnie niedługo komornik zajmie mi rachunek osobisty.Mam też mieszkanie które dostałam w darowizną od mamy ale nie jestem jedynym właścicielem tej nieruchomości jedna 1/2 należy do dzieci po zmarłym bracie.W mieszkaniu mieszka moja mama czy komornik w tym przypadku może zlicytować to mieszkanie??Proszę o jakiś kontakt ??

Avatar photo Kancelaria EuroLege pisze:

Dzień dobry Pani Aleksandro. Zajmujemy się pomocą w oddłużaniu. Jeszcze dzisiaj napiszemy do Pani maila z prośbą o dodatkowe informacje. Prosimy o stałe monitorowanie swojej skrzynki mailowej. Również w folderze SPAM.
Jednocześnie wskazujemy, że mamy specjalną usługę dedykowaną do tego rodzaju spraw. Więcej informacji na jej temat znajdzie Pani tutaj: https://klient.eurolege.pl

Anna pisze:

Witam . Mąż ma długi i komornika . Są to jazda bez biletu , mandaty za picie alkoholu w miejscu publicznym . Jest tego dużo . Ciągle przychodzą listy od komornika . Mąż nic sobie z tego nie robi . Obecnie nigdzie nie pracuje . Nie chcę odpowiadać za jego długi . Co mam zrobić . Bardzo proszę o poradę na e-mail .

Sanek pisze:

Witam mam pytanie ,w sytuacji kiedy rozdzielność. By została zrobiona teraz,a dług męża jest z lat wcześniejszych odpowiadam jako żona czy chroni mnie ta rozdzielność?

Avatar photo Kancelaria EuroLege pisze:

Możliwe jest zrobienie rozdzielności z datą wsteczną. Przy czym wyłącznie z ważnych powodów i tylko przed sądem. Rozdzielność zrobiona przed notariuszem będzie obowiązywała od daty aktu na przyszłość.